Ile wynoszą średnie rachunki za prąd dla osób na emeryturze?

Zależy od lokalizacji i użytkowanych urządzeń. W przypadku osób starszych wymagających klimatyzacji ze względu na zdrowie, rachunki mogą sięgać nawet 1 miliona VND (ok. 150–200 zł) miesięcznie — znaczący wydatek dla osób żyjących z emerytury.

Jakie urządzenia elektryczne pochłaniają najwięcej energii w domach osób starszych?

Klimatyzatory, lodówki, podgrzewacze wody i pralki to główne konsumenci energii. Dla osób starszych klimatyzacja jest jednak niezbędna ze względu na zagrożenia dla zdrowia podczas fal upałów.

Kto powinien być uważany za „klienta wrażliwego" w systemie wsparcia energetycznego?

Według ekspertów powinni to być nie tylko gospodarstwa ubogich, ale także samotne osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami, pacjenci przewlekle chorzy i pracownicy o niskich dochodach wynajmujący mieszkania.

Jak osoby o niskich dochodach mogą obniżyć rachunki za prąd bez zagrożenia dla zdrowia?

Otwieranie okien w ciągu dnia, używanie wentylatorów zamiast klimatyzacji, gdy jest to możliwe, i włączanie urządzeń tylko w niezbędnych momentach — jednak dla osób starszych czy chorych takie ograniczenia mogą być niebezpieczne.

Jakie zmiany prawne są potrzebne, aby wspierać osoby o niskich dochodach w opłacaniu rachunków za prąd?

Eksperci postulują zmianę definicji „klientów wrażliwych" na podstawie kombinacji kryteriów społecznych, zdrowotnych i kontekstu życiowego, a nie tylko dochodów.

Rachunki za prąd dla ubogich rodzin: jak oszczędzać energię bez ryzyka

Osoby o niskich dochodach borykają się z rosnącymi rachunkami za prąd. Poznaj realne historie, przyczyny problemu i co zmienić w przepisach, aby zapewnić…

Osoby o niskich dochodach i emeryturze stoją przed coraz trudniejszym wyborem: ogrzewać się i chłodzić mieszkanie czy wydać pieniądze na leki i jedzenie. Problem rosnących rachunków za energię elektryczną dotyka szczególnie podatnych grup społecznych, które nie mogą sobie pozwolić na ograniczenie dostępu do energii bez ryzyka dla zdrowia.

Realne historie: gdy rachunek za prąd staje się luksusem

Pani Tran Thi Thai, 66-letnia kobieta mieszkająca samotnie w prowincji Bac Ninh, nie ma emerytury i utrzymuje się z pomocy dzieci oraz oszczędności. Jej rachunek za prąd w czerwcu 2026 roku wyniósł 191 268 VND (orientacyjnie ok. 30–50 zł, w zależności od kursu). Choć kwota wydaje się niska dla większości gospodarstw domowych, dla pani Thai każdy wydatek wymaga dwukrotnego zastanowienia.

„Chociaż to mniej niż 200 000 dongów miesięcznie, wciąż staram się oszczędzać. Otwieram okna w ciągu dnia, żeby wpuścić trochę wiatru, a wentylator włączam tylko na noc” — wyznała staruszka. Mimo upału i bezsennych nocy rezygnuje z klimatyzacji, aby uniknąć wyższych rachunków. Dla niej oszczędzanie energii nie jest nawykiem czy apelem ekologicznym — to konieczność przetrwania.

Podobna, ale bardziej skomplikowana sytuacja dotyczy pani Tran Thi Tinh, 68-letniej emerytowanej nauczycielki. Otrzymuje miesięczną emeryturę w wysokości około 6 milionów VND (ok. 900–1200 zł). Na papierze wydaje się to stabilne, ale rzeczywistość jest inna. Pani Tinh cierpi na przewlekłe zapalenie stawów, jej mąż jest schorowany i wymaga regularnych badań lekarskich oraz leków. Po odliczeniu wydatków na leki, jedzenie i inne niezbędne opłaty, zostaje niewiele.

Jej miesięczny rachunek za prąd wynosi zazwyczaj około 1 miliona VND (ok. 150–200 zł), ponieważ klimatyzator musi pracować niemal bez przerwy, aby zapewnić zdrowotne warunki dla starszej rodziny. Rachunek za prąd zajmuje trzecie miejsce w budżecie domowym, zaraz po jedzeniu i lekach.

Dlaczego klimatyzacja stała się dobrem luksusowym?

Dla młodych, zdrowych osób rezygnacja z klimatyzacji w upalne dni to niedogodność. Dla osób starszych, pacjentów przewlekle chorych czy małych dzieci to zagrożenie dla zdrowia. Ekstremalne fale upałów mogą prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych, a nawet śmierci.

Jednak dla gospodarstw domowych żyjących z emerytury lub pomocy społecznej, energia elektryczna stała się towarem, którego użytkownik musi się bać. Zamiast włączać klimatyzację, gdy jest to medycznie wskazane, osoby starsze czekają, aż dyskomfort stanie się nie do zniesienia. Zamiast brać regularną kąpiel, ograniczają zużycie ciepłej wody. Zamiast używać pralki, mogą prać ręcznie, aby zaoszczędzić kilka złotych.

Ta sytuacja tworzy niebezpieczny paradoks: osoby, które najbardziej potrzebują energii elektrycznej do utrzymania zdrowia, mają najmniej pieniędzy, aby ją sobie pozwolić.

Luki w systemie wsparcia: kto jest „klientem wrażliwym”?

Obecne przepisy dotyczące energii elektrycznej w wielu krajach zawierają luki prawne, które pozostawiają wiele podatnych grup bez wsparcia. Jak wyjaśnia prawnik Dang Duc Tri, dyrektor kancelarii ROMA Law Firm, obecny system wspiera głównie gospodarstwa ubogich i beneficjentów świadczeń socjalnych.

Jednak poza tym wsparciem pozostają:

Samotne osoby starsze bez emerytury lub z minimalną emeryturą
Osoby z niepełnosprawnościami wymagające sprzętu medycznego zasilanego elektrycznie
Pacjenci przewlekle chorzy potrzebujący klimatyzacji lub urządzeń medycznych
Pracownicy o niskich dochodach wynajmujący mieszkania w złych warunkach

Brak jasnych kryteriów definiujących podatne grupy

Artykuł 8 Ustawy o ochronie praw konsumentów zawiera przepisy dotyczące „klientów wrażliwych”, ale w praktyce definicja pozostaje niejasna i niespójna. To prowadzi do sytuacji, w której osoby, które naprawdę potrzebują wsparcia, go nie otrzymują, ponieważ nie spełniają oficjalnych kryteriów dochodowych.

Jak zidentyfikować osoby wymagające wsparcia energetycznego?

Eksperci postulują zmianę podejścia do identyfikacji osób wymagających wsparcia. Zamiast polegać wyłącznie na dochodzie, system powinien brać pod uwagę kombinację kryteriów:

Kategoria kryteriów	Przykłady
Czynniki społeczne i zdrowotne	Gospodarstwa z ciężko niepełnosprawnymi członkami, samotne osoby starsze, pacjenci przewlekle chorzy wymagający domowego sprzętu medycznego
Czynnik zdrowotny	Osoby wymagające opieki domowej, pacjenci zależni od sprzętu medycznego zasilanego elektrycznie
Czynnik kontekstu życiowego	Pracownicy o niskich dochodach mieszkający w wynajmowanych, ciasnych mieszkaniach bez możliwości izolacji termicznej
Status społeczny	Beneficjenci polityki socjalnej, osoby, które oddały zasłużone usługi

Co to oznacza dla osób o niskich dochodach?

Dla pani Thai i pani Tinh zmiana w systemie wsparcia mogłaby oznaczać dostęp do programów dopłat do rachunków za energię elektryczną, niezależnie od tego, czy spełniają formalne kryteria dochodowe. Mogłoby to pozwolić im na włączenie klimatyzacji bez obawy o ruinę budżetu domowego.

W praktyce oznacza to także możliwość dostępu do programów termomodernizacji — izolacji termicznej mieszkań, wymiany okien, instalacji energooszczędnych urządzeń — które mogłyby zmniejszyć zużycie energii bez poświęcania komfortu i zdrowia.

Dla gospodarstw domowych z osobami starszymi czy chorymi dostęp do stabilnego, przystępnego cenowo prądu to nie luksus, ale warunek godnego życia i zdrowia. Obecne przepisy, które pozostawiają te grupy bez wsparcia, głębokowo niesprawiedliwie rozdzielają obciążenie rosnących kosztów energii.