Nowe przepisy dla fotowoltaiki od 20 września. Co się zmieni?

Od 20 września 2024 roku wchodzą w życie nowe przepisy PPOŻ dla instalacji fotowoltaicznych, które po raz pierwszy wprowadzą jednolite, minimalne standardy techniczne dla ponad 1,6 miliona prosumentów w Polsce.

Dlaczego nowe przepisy były konieczne?

Polska fotowoltaika rozwijała się dynamicznie, ale bez spójnych wytycznych technicznych. Ministerstwo Rozwoju i Technologii uznało, że brak dotychczasowych warunków technicznych stworzył lukę regulacyjną, prowadzącą do rozbieżności interpretacyjnych i niejednolitych praktyk projektowych oraz wykonawczych.

Statystyki Państwowej Straży Pożarnej pokazują skalę problemu. Liczba zdarzeń pożarowych w obiektach z instalacją fotowoltaiczną systematycznie rośnie – z 145 przypadków w 2020 roku do 808 przypadków w 2024 roku. Biuro Komendanta Głównego PSP zaznacza jednak, że dane te obejmują wszystkie akcje w budynkach z instalacją PV, również te, w których ogień powstał z zupełnie innych przyczyn i jedynie objął panele, lub gdy fotowoltaika w ogóle nie uległa spaleniu.

Rzeczywista skala zagrożenia bezpośrednio ze strony osprzętu PV pozostaje trudna do oszacowania, ponieważ strażacy nie prowadzą odrębnych statystyk dotyczących samozapłonu urządzeń. Niemniej rosnący trend wskazał na potrzebę uregulowania tej materii.

Co się zmieni dla nowych instalacji fotowoltaicznych?

Projektowane rozporządzenie wprowadza szereg konkretnych wymogów technicznych i montażowych dla instalacji domowych, gruntowych, na wiatach oraz mikroinstalacji balkonowych.

Wymogi montażu i bezpieczeństwa

Przepisy zabraniają prowadzenia przewodów fotowoltaicznych w użytkowanych przewodach kominowych. Dokładnie określono również dopuszczalne odległości montażu paneli od okien i drzwi oraz zasady montażu na dachu i ścianach zewnętrznych – z wyjątkiem budynków jednorodzinnych i rekreacji indywidualnej, które mają pewne wyłączenia.

Kluczowym wymogiem jest obowiązkowy montaż wyłącznika awaryjnego PV o określonych parametrach, umożliwiającego odłączenie napięcia w razie pożaru. To rozwiązanie chroni zarówno mieszkańców, jak i strażaków podczas akcji gaśniczej – polewanie wodą urządzeń pod napięciem stwarza dla ratowników bezpośrednie zagrożenie.

Urządzenia monitorujące i czujki

Każda instalacja będzie musiała być wyposażona w urządzenia do monitorowania stanu izolacji oraz wykrywania zwarć. W pomieszczeniu z falownikiem lub rozdzielnicą elektryczną wymagana będzie przynajmniej jedna autonomiczna czujka dymu, zamontowana tak, aby sygnał ostrzegawczy docierał do mieszkańców.

Znakowanie dla ratowników

Budynki z instalacją fotowoltaiczną będą musiały mieć widoczne znaki informujące strażaków o obecności instalacji. To ułatwi ratownikom szybką identyfikację zagrożeń podczas akcji ratowniczo-gaśniczych.

Kto musi dostosować się do nowych przepisów?

Kategoria	Wymóg
Nowe budynki	Muszą spełnić wszystkie wymogi od momentu budowy
Działające instalacje	Nie podlegają obowiązkowi dostosowania
Nowe instalacje na istniejących budynkach	Sytuacja niewyjaśniona w przepisach
Instalacje do 6,5 kW	Brak obowiązku odbioru przez rzeczoznawcę PPOŻ

Jakie są luki w nowych przepisach?

Eksperci wskazują, że mimo pozytywnego wymiaru zaproponowanej zmiany, projekt zawiera istotne luki. Mecenas Aleksandra Lindner z kancelarii Hewelt, Wojnowski, Lindner i wspólnicy zauważa, że przepis nie rozstrzyga sytuacji montażu nowej instalacji na już istniejącym budynku – czy będzie to traktowane jak nowy budynek, czy działająca instalacja.

Ponadto w przypadku instalacji do 6,5 kW, gdzie nie ma obowiązku odbioru przez rzeczoznawcę PPOŻ, brak precyzji w przepisach przerzuca ryzyko interpretacyjne na inwestorów i wykonawców. Ekspertka zwraca uwagę również na brak definicji „urządzenia fotowoltaicznego” oraz na niespójności w wymogach wysokościowych przy montażu urządzeń na ścianach zewnętrznych budynków powyżej 25 metrów.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli planujesz montaż nowej instalacji fotowoltaicznej od 20 września, musisz liczyć się z wyższymi wymogami technicznymi i kosztami montażu – wyłącznik awaryjny, urządzenia monitorujące i czujki dymu to dodatkowe wydatki. Warto jednak pamiętać, że inwestycja w bezpieczeństwo chroni Twój dom, rodzinę i ułatwia pracę strażakom.

Jeśli masz już działającą instalację, nie musisz jej modernizować – stare instalacje są objęte klauzulą przejściową. Jednak jeśli chcesz rozbudować istniejącą instalację o nowe panele, warto skonsultować się z wykonawcą, jak przepisy będą interpretowane w Twojej konkretnej sytuacji.

Dla wykonawców i projektantów nowe przepisy oznaczają konieczność przeszkolenia się i dostosowania procedur projektowych. Przepisy porządkują rynek, który dotychczas opierał się na nieobligatoryjnych normach, co powinno podnieść ogólny standard bezpieczeństwa instalacji w Polsce.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii uznało, że przy ponad 1,6 milionach prosumentów w Polsce samowola w kwestii standardów technicznych musi się skończyć. Nowe przepisy to krok w kierunku zunifikowania rynku i zwiększenia bezpieczeństwa zarówno użytkowników, jak i ratowników.