Nowe przepisy fotowoltaiki 2026. Obowiązkowe zabezpieczenia pożarowe
Od września 2026 r. instalacje fotowoltaiki muszą spełniać nowe wymogi bezpieczeństwa.
Nowe przepisy dla fotowoltaiki wprowadzają obowiązkowe zabezpieczenia przeciwpożarowe, które wejdą w życie 20 września 2026 r. Ministerstwo Rozwoju zdecydowało się uregulować instalowanie paneli słonecznych, koncentrując się na bezpieczeństwie użytkowników i służb ratowniczych, ponieważ brak jednolitych warunków technicznych prowadził do rozbieżności w projektowaniu i wykonaniu instalacji.
Dlaczego nowe przepisy były potrzebne?
Polska ma już ponad 1,6 mln prosumentów – osób produkujących energię elektryczną na swój użytek za pośrednictwem instalacji fotowoltaicznych. Jednak do tej pory przepisy były niejasne. Ministerstwo oceniło, że luka regulacyjna spowodowała stosowanie niejednolitych praktyk projektowych i wykonawczych, co mogło negatywnie wpływać na poziom bezpieczeństwa.
Warto podkreślić, że dokładne dane statystyczne dotyczące pożarów spowodowanych fotowoltaiką są trudne do ustalenia. Straż pożarna rejestruje pożary, w których paliła się instalacja fotowoltaiczna, ale nie zawsze wiadomo, czy była ona przyczyną pożaru, czy też ogień powstał z innego źródła i objął instalację. Mimo tej niepewności, resort uznał, że rosnąca liczba instalacji tego typu wymaga uregulowania kwestii bezpieczeństwa.
Jakie są główne wymogi nowych przepisów?
Projekt rozporządzenia wprowadza szereg konkretnych obowiązków technicznych dla instalacji fotowoltaicznych. Oto najważniejsze z nich:
Wyłącznik awaryjny PV – kluczowe urządzenie bezpieczeństwa
Nowe przepisy nakazują montaż wyłącznika awaryjnego PV, który w razie pożaru umożliwi odłączenie napięcia w instalacji. To urządzenie jest szczególnie ważne dla strażaków, ponieważ polewanie wodą urządzeń znajdujących się pod napięciem jest dla nich niebezpieczne. Wyłącznik ułatwia gaszenie pożaru i poprawia bezpieczeństwo służb ratowniczych. Rozporządzenie precyzuje także wymagania techniczne, jakie musi spełniać to urządzenie.
Monitoring i detekcja zagrożeń
Instalacje będą musiały być wyposażone w:
- urządzenie do monitorowania stanu izolacji – wykrywa uszkodzenia izolacji przewodów
- detektor zwarć – alertuje o potencjalnych zwarciach elektrycznych
- autonomiczną czujkę dymu – musi być zainstalowana w pomieszczeniu z falownikiem lub rozdzielnicą elektryczną, tak aby sygnał o zagrożeniu dotarł do mieszkańców
Ograniczenia w lokalizacji przewodów
Przepisy zakazują układania przewodów instalacji fotowoltaicznej w przewodach kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych), które są w użytkowaniu. To zmniejsza ryzyko rozprzestrzeniania się ognia.
Znakowanie budynków
Nowy wymóg obejmuje oznakowanie budynków z fotowoltaiką specjalnym znakiem. Dzięki temu w przypadku pożaru straż pożarna „od progu” będzie wiedzieć, czego się spodziewać, i będzie mogła działać szybciej i bezpieczniej.
Kto musi spełnić nowe wymogi?
| Typ instalacji | Obowiązkowe wymogi | Uwagi |
|---|---|---|
| Nowe budynki (projektowane po wejściu przepisów w życie) | Pełny zakres wymogów rozporządzenia | Muszą spełnić wszystkie warunki techniczne |
| Budynki istniejące z działającą instalacją | Brak obowiązku dostosowania | Przepisy nie dotyczą istniejących instalacji |
| Nowa instalacja na budynku istniejącym | Niejasne – wymaga interpretacji | Przepisy nie rozstrzygają tego przypadku wprost |
| Instalacje powyżej 6,5 kW | Uzgodnienie ze specjalistą ds. bezpieczeństwa pożarowego | Już obowiązkowe przed zmianą przepisów |
| Instalacje do 6,5 kW | Brak obowiązku uzgodnienia ze specjalistą | Wymóg spełnienia nowych warunków technicznych |
| Domy jednorodzinne z jednym lokalem | Zwolnienie z niektórych wymogów (odległości od okien/drzwi) | Muszą spełnić pozostałe wymogi bezpieczeństwa |
| Mikroinstalacje balkonowe | Wymogi ograniczające rozprzestrzenianie się pożaru | Mogą być montowane na balkonie, loggii lub tarasie |
Co to oznacza dla właścicieli paneli słonecznych?
Nowe przepisy wprowadzają istotne zmiany dla osób planujących instalację fotowoltaiki. Jeśli posiadasz już działającą instalację, nie musisz jej dostosowywać. Jednak jeśli planujesz montaż nowych paneli na istniejącym budynku, będziesz musiał spełnić nowe wymogi bezpieczeństwa.
Dla instalacji o mocy do 6,5 kW (najpopularniejszych wśród prosumentów) oznacza to konieczność wyposażenia systemu w wyłącznik awaryjny, czujki dymu i urządzenia monitorujące. Choć nie będziesz zobowiązany do uzgodnienia projektu ze specjalistą ds. bezpieczeństwa pożarowego, musisz zapewnić, że instalacja spełnia wymogi rozporządzenia.
Dla instalacji balkonowych w blokach mieszkalnych przepisy są szczególnie precyzyjne – montaż musi ograniczać możliwość rozprzestrzeniania się pożaru między kondygnacjami i strefami pożarowymi.
Wątpliwości prawne i niejasności
Eksperci zwracają uwagę na pewne niejasności w projekcie rozporządzenia. Adwokat Aleksandra Lindner z kancelarii Hewelt, Wojnowski, Lindner i wspólnicy podkreśla, że przepisy nie rozstrzygają jasno, czy wymogi mają dotyczyć montażu nowej instalacji na budynku już istniejącym. W przypadku instalacji powyżej 6,5 kW rzeczoznawca do spraw bezpieczeństwa pożarowego będzie musiał samodzielnie podjąć decyzję, natomiast dla mniejszych instalacji nie ma wyznaczonego podmiotu, który mógłby tę wątpliwość rozstrzygnąć.
Ekspertka zwraca też uwagę na nieścisłości terminologiczne – projekt posługuje się zamiennie pojęciami „urządzenie fotowoltaiczne” i „instalacja fotowoltaiczna”, definiując wyłącznie drugie, co może prowadzić do rozbieżności w interpretacji wymogów dotyczących odległości od okien i drzwi.
Kontekst: 1,6 mln prosumentów w Polsce
Polska szybko rozwija sektor energetyki rozproszonej. Ponad 1,6 mln prosumentów oznacza, że co piąty dom w Polsce może mieć instalację fotowoltaiczną. W piątkowe południe (według danych z artykułu) odnawialne źródła energii pokrywały blisko 60 proc. zapotrzebowania Polski na energię, z czego niemal całość dawała fotowoltaika. To pokazuje, jak istotną rolę odgrywają panele słoneczne w polskim miksie energetycznym.
Uregulowanie bezpieczeństwa pożarowego jest zatem nie tylko kwestią ochrony indywidualnych użytkowników, ale także zapewnienia stabilności całego systemu energetycznego i bezpieczeństwa służb ratowniczych, które coraz częściej spotykają się z pożarami obejmującymi instalacje fotowoltaiczne.
Najczęstsze pytania
Od kiedy obowiązują nowe przepisy dla fotowoltaiki?
Nowe regulacje wchodzą w życie 20 września 2026 r. Dotyczą zarówno nowych instalacji, jak i modernizacji budynków istniejących.
Czy moja stara instalacja fotowoltaiki musi być dostosowana do nowych przepisów?
Budynki istniejące z działającą instalacją nie podlegają obowiązkowi dostosowania. Wymóg dotyczy nowych instalacji montowanych na budynkach już istniejących – jednak przepisy nie rozstrzygają jasno tego przypadku.
Jakie urządzenia bezpieczeństwa będą obowiązkowe?
Wyłącznik awaryjny PV, urządzenie do monitorowania izolacji, detektor zwarć oraz autonomiczna czujka dymu w pomieszczeniu z falownikiem.
Czy przepisy dotyczą mikroinstalacji balkonowych?
Tak. Mikroinstalacje balkonowe będą musiały spełniać wymogi rozporządzenia, w tym warunki ograniczające rozprzestrzenianie się pożaru między kondygnacjami.
Czy domy jednorodzinne są zwolnione z nowych wymogów?
Domy jednorodzinne z jednym lokalem mieszkalnym zwolnione są z niektórych wymogów dotyczących odległości od okien i drzwi, ale muszą spełnić pozostałe warunki bezpieczeństwa.
Na podstawie: Rzeczpospolita. Tekst opracowany redakcyjnie.