Net-billing dla prosumentów: co naprawdę zmienia się w 2024 roku

System rozliczeń dla prosumentów fotowoltaiki przechodzi transformację, ale rzeczywistość legislacyjna różni się znacznie od tego, co pojawiało się w mediach przez ostatnie miesiące.

Jaki jest obecny stan projektu zmian w prawie?

Projekt ustawy o zmianach w systemie rozliczeń prosumentów (oznaczony jako UD332, druk nr 2821) został skierowany do Sejmu 14 lipca 2026 roku. Dokument przeszedł pierwsze czytanie i został przekazany do właściwej komisji sejmowej. Jednak na dzień dzisiejszy projekt nie został uchwalony, nie trafił do Senatu i nie stał się prawem. To kluczowe rozróżnienie: wiele serwisów informacyjnych relacjonowało potencjalne zmiany tak, jakby były już obowiązujące, choć w rzeczywistości czekają one na zatwierdzenie przez parlament.

Szczególnie istotne jest wyjaśnienie dotyczące medialnie rozpropagowanego terminu „net-billing+”. Sformułowanie to nie pojawia się w żadnych oficjalnych dokumentach rządowych ani w projekcie ustawy. Jak podkreśla redakcja Murator.pl, „informacja powtarzana przez kilka serwisów może wyglądać jak gotowa zmiana prawa, mimo że nie znajduje potwierdzenia w projekcie ustawy”.

Jakie zmiany są już obowiązujące od lipca 2024?

Podczas gdy projekt czeka na uchwalenie, rzeczywiste zmiany w systemie rozliczeń już weszły w życie. Od 1 lipca 2024 roku obowiązuje nowy podział na dwie grupy prosumentów, z różnymi warunkami rozliczeniowymi.

Prosumenci, którzy zainstalowali panele słoneczne przed 1 lipca 2024 roku, otrzymali prawo wyboru między dwoma systemami rozliczeń. Mogą pozostać przy rozliczeniu miesięcznym (RCEm) lub przejść na rozliczenie godzinowe (RCE). Decyzja ta ma jednak charakter nieodwracalny: przejście z systemu godzinowego z powrotem na miesięczny jest niemożliwe. Prosumenci, którzy podejmą decyzję o przejściu na rozliczenie godzinowe, muszą być świadomi, że zmiana ta będzie trwała.

Nowi prosumenci, którzy instalują panele od 1 lipca 2024 roku, nie mają wyboru. Dla nich obowiązkowe jest rozliczenie godzinowe (RCE).

Ile energii mogę zwrócić do sieci w każdym systemie?

Różnica między oboma systemami rozliczeń dotyczy również limitów zwrotu energii. Przy rozliczeniu miesięcznym (RCEm) prosument może zwrócić do sieci energię w wysokości do 20 procent wartości energii, którą wprowadził. W systemie godzinowym (RCE) limit ten jest wyższy i wynosi do 30 procent wartości.

Parametr	Rozliczenie miesięczne (RCEm)	Rozliczenie godzinowe (RCE)
Limit zwrotu energii	do 20% wartości	do 30% wartości
Możliwość powrotu do poprzedniego systemu	Nie	Nie
Grupa prosumentów	Przed 1 lipca 2024	Wszyscy od 1 lipca 2024
Współczynnik depozytowy	1,23	1,23
Okres depozytowy	12 miesięcy	12 miesięcy

Specjalne przepisy dla starszych instalacji

Prosumenci, którzy zainstalowali panele słoneczne przed 1 kwietnia 2022 roku, korzystają z jeszcze innych warunków. Mogą oni pozostać w systemie net-meteringu przez 15 lat od momentu podłączenia instalacji. W tym systemie zwrot energii wynosi 80 procent ilości (nie wartości) energii wprowadzonej do sieci, co stanowi znacznie korzystniejsze warunki niż w nowszych systemach rozliczeń.

Co zmienia się w dokumentacji i zwrotach nadpłat?

Projekt ustawy, choć nie uchwalony, zawiera propozycje praktycznych ulepszeń dla prosumentów. Jedną z nich jest zmiana w sposobie prezentacji faktur. Nowe faktury miałyby wyraźnie pokazywać zarówno ilość energii pobranej z sieci, jak i energii wprowadzonej. To ułatwiłoby prosumentom kontrolę nad swoim rozliczeniem i szybsze zidentyfikowanie ewentualnych rozbieżności.

Druga proponowana zmiana dotyczy zwrotu niewykorzystanej nadpłaty. Jeśli prosument zmieni dostawcę energii w ustawowym terminie, miałby prawo do zwrotu nadpłaconej kwoty. To rozwiązanie chroniłoby konsumentów przed stratą pieniędzy w przypadku zmiany umowy.

Trzecia zmiana w projekcie odnosi się do magazynów energii. Moc urządzenia magazynującego energię nie byłaby wliczana do mocy całej mikroinstalacji przy określonych warunkach. To mogłoby zachęcić prosumentów do inwestycji w baterie magazynujące, bez obaw o przekroczenie limitów mocy.

Wyjaśnienie dotyczące limitów dla biogazu i biomasy

W mediach pojawiały się informacje o limitach na poziomie 65 procent. Jednak liczba ta dotyczy wyłącznie instalacji wykorzystujących biogaz i biomasę, a nie domowych systemów fotowoltaiki. To częste źródło zamieszania wśród prosumentów, którzy czytają doniesienia bez pełnego kontekstu.

Co to oznacza dla Ciebie

Jeśli jesteś właścicielem paneli słonecznych zainstalowanych przed 1 lipca 2024 roku, masz jeszcze czas na podjęcie ważnej decyzji. Wybór między rozliczeniem miesięcznym a godzinowym powinien być dobrze przemyślany, biorąc pod uwagę Twoje warunki mieszkaniowe, profil zużycia energii i plany na przyszłość. Pamiętaj, że powrót z systemu godzinowego na miesięczny nie będzie możliwy.

Jeśli planujesz instalację paneli w przyszłości, przygotuj się na obowiązkowe rozliczenie godzinowe. System ten wymaga bardziej szczegółowego monitorowania produkcji i zużycia energii, ale oferuje wyższy limit zwrotu energii.

Niezależnie od tego, jaki system rozliczeń Cię dotyczy, warto śledzić postępy prac legislacyjnych nad projektem UD332. Choć zmiany nie są jeszcze obowiązujące, mogą one w przyszłości znacząco wpłynąć na warunki rozliczeń i zwrotów energii dla wszystkich prosumentów.