Oszczędności i Liczby

Taryfa za prąd zmienna w zależności od pory dnia: co czeka gospodarstwa domowe?

Hanoi rozważa wprowadzenie zmiennych stawek za energię elektryczną. Poznaj, jak system cen oparty na godzinach szczytu może wpłynąć na rachunki i zużycie prądu…

Autor: Łukasz Marciniak, 25 września 2026
Detailed shot of a classic Weston Electrical Ammeter, showcasing its intricate design and craftsmanship.
Fot. Luke Miller / Pexels · Pexels License

Hanoi rozważa wprowadzenie systemu, w którym cena za kilowatogodzinę energii elektrycznej będzie zmieniać się w zależności od pory dnia. Decyzja ministerstwa z kwietnia 2026 r. zakłada różnicowanie stawek na podstawie rzeczywistego zapotrzebowania sieci energetycznej, aby zachęcić gospodarstwa domowe do racjonalniejszego korzystania z prądu.

Jak będzie wyglądać nowy system cen?

Proponowana taryfa dzieli dobę na trzy okresy. Godziny szczytowe przypadają na wieczory w dni robocze — konkretnie od 17:30 do 22:30 od poniedziałku do soboty. W tym czasie cena za prąd byłaby najwyższa, ponieważ zapotrzebowanie systemu energetycznego osiąga maksimum. Godziny poza szczytem, od północy do szóstej rano każdego dnia, oferowałyby najtańszą stawkę — idealny czas na uruchomienie pralki, zmywarki czy ładowania baterii. Pozostałe godziny stanowiłyby okres normalny ze stawką pośrednią.

Warto zwrócić uwagę, że niedziele byłyby traktowane inaczej — nie obowiązywałyby w nich godziny szczytowe, co oznacza, że w weekendy ceny byłyby niższe niż w dni robocze.

Dlaczego Hanoi chce wprowadzić zmienne ceny?

Dane z maja 2026 r. pokazują skalę wyzwania, przed którym stoi system energetyczny miasta. Szczytowa moc systemu wyniosła 6203 megawatów zanotowana o 21:30 — dokładnie w środku proponowanego okresu godzin szczytu. W porównaniu z rokiem poprzednim moc szczytowa wzrosła o 3,5 procent. Jednocześnie całkowite zużycie energii w tym dniu wyniosło 125,87 miliona kilowatogodzin, co stanowiło wzrost o 2,5 procent względem najwyższego poziomu zanotowanego w roku poprzednim.

Te liczby ilustrują rosnące obciążenie sieci. Mieszkańcy Hanoi koncentrują swoją aktywność energochłonną w godzinach wieczornych — gotują posiłki, włączają oświetlenie, korzystają z klimatyzacji i podgrzewają wodę do kąpieli. Skupienie tylu urządzeń w tym samym przedziale czasowym wymaga znacznych mocy generacyjnych, co podnosi koszty produkcji energii.

Co pokazują dotychczasowe wyniki oszczędności?

Ministerstwo już prowadzi analizę wpływu systemów cen opartych na zmieniającym się koszcie energii. W okresie od stycznia do kwietnia 2026 r. mieszkańcy Hanoi zaoszczędzili 284,94 miliona kilowatogodzin. Oszczędności te stanowiły 3,44 procent komercyjnej produkcji energii w mieście. Liczby te sugerują, że sama świadomość kosztów i dostęp do informacji o zużyciu mogą znacznie zmienić zachowania konsumentów.

ParametrWartość
Oszczędności energii (styczeń–kwiecień 2026)284,94 mln kWh
Udział oszczędności w produkcji3,44%
Szczytowa moc systemu (25 maja 2026)6203 MW
Całkowite zużycie (25 maja 2026)125,87 mln kWh
Wzrost mocy szczytowej (rok do roku)+3,5%
Wzrost zużycia (rok do roku)+2,5%

Jakie są przeszkody we wdrożeniu?

Ministerstwo analizuje możliwość objęcia systemem zmiennych cen odbiorców o dużej mocy urządzeń — najpierw byłyby to gospodarstwa z największym zużyciem, a dopiero potem system mógłby zostać rozszerzony na wszystkich. Kluczową przeszkodą jest infrastruktura pomiarowa. Aby system funkcjonował, każde gospodarstwo domowe musiałoby być wyposażone w inteligentny licznik zdolny do rejestracji zużycia energii w poszczególnych godzinach. Wdrożenie takiej infrastruktury wymaga czasu i znacznych inwestycji.

Co to oznacza dla gospodarstw domowych?

Wprowadzenie zmiennych cen energii byłoby testem elastyczności codziennych nawyków. Osoby, które mogą przesunąć pracę pralki, zmywarki czy ładowania urządzeń elektronicznych na godziny poza szczytem, mogłyby zaobserwować spadek rachunków. Jednak dla wielu gospodarstw domowych niektóre potrzeby energetyczne są niezmienne — gotowanie kolacji czy kąpiel wieczorem to czynności trudne do przesunięcia na noc.

System może zatem pogłębić nierówności: gospodarstwa z elastycznym harmonogramem lub możliwością inwestycji w urządzenia pracujące nocą (np. akumulatory ciepła, inteligentne systemy zarządzania) zyskałyby na niższych rachunkach. Osoby starsze, osoby pracujące na zmianę lub rodziny z dziećmi mogą znaleźć się w trudniejszej sytuacji, jeśli nie będą w stanie dostosować swojego zużycia do proponowanych godzin poza szczytem.

Decyzja ministerstwa z kwietnia 2026 r. jest dopiero pierwszym krokiem — analiza wpływu systemu i dostępności infrastruktury pomiarowej potrwa jeszcze pewien czas. Jednak trend zmierzający do różnicowania cen energii na podstawie pory dnia jest widoczny w wielu krajach i stanowi część globalnego ruchu w kierunku bardziej elastycznych i efektywnych systemów energetycznych.

Najczęstsze pytania

Co to są godziny szczytowe w taryfie energii?

Godziny szczytowe to okresy, kiedy zapotrzebowanie na prąd jest największe i jego produkcja kosztuje więcej. W systemie rozpatrywanym przez Hanoi przypadają na wieczory robocze (17:30–22:30 od poniedziałku do soboty), kiedy mieszkańcy jednocześnie gotują, oświetlają domy i korzystają z klimatyzacji.

Czy wprowadzenie zmiennych cen energii zmniejszy rachunki za prąd?

Potencjalnie tak — ale tylko dla tych, którzy przesunęli będą znaczną część zużycia na godziny poza szczytem (0:00–6:00). Osoby, które nie mogą przesunąć swoich potrzeb energetycznych, mogą zapłacić więcej.

Kiedy Hanoi wdroży system cen zależnych od pory dnia?

Decyzja ministerstwa pochodzi z kwietnia 2026 r., ale wdrożenie zależy od dostępności infrastruktury pomiarowej zdolnej do rejestracji zużycia w poszczególnych godzinach.

Czy system będzie obowiązkowy dla wszystkich gospodarstw domowych?

Ministerstwo analizuje możliwość objęcia systemem przede wszystkim odbiorców o dużej mocy urządzeń; nie wiadomo jeszcze, czy będzie to obowiązkowe dla wszystkich.

Jakie urządzenia domowe zużywają prąd głównie wieczorem?

Największe zużycie wieczorem generują: kuchenki elektryczne, oświetlenie, urządzenia klimatyzacyjne, podgrzewacze wody i kąpielowe. Właśnie te urządzenia odpowiadają za szczyty zapotrzebowania w systemie energetycznym.

Na podstawie: Vietnam.vn. Tekst opracowany redakcyjnie.